Stosunki polsko-czeskie - wp造w historii na wsp馧czesno嗆

Artyku造 serwisu "II wojna 鈍iatowa"



W okresie dwudziestolecia mi璠zywojennego stosunki Polski i istniej帷ej w闚czas Czechos這wacji by造 naznaczone konfliktem granicznym o sporne terytoria Zaolzia. Gdy w Monachium trwa造 debaty polityk闚 Wielkiej Brytanii, Francji, Niemiec i W這ch nad zaborem Sudet闚 przez III Rzesz, strona polska postanowi豉 skorzysta z okazji do odzyskania obszaru zaj皻ego po I wojnie 鈍iatowej przez Czechos這wacj.

Co po Zaolziu?

Pod koniec wrze郾ia Warszawa wystosowa豉 ultimatum dotycz帷e przekazania Rzeczypospolitej Zaolzia. Rz康 czeski mia niewielkie pole manewru, a utrata 奸御ka Zaolzia雟kiego by豉 tylko kropl w morzu k這pot闚, z jakimi boryka豉 si w tym czasie Praga. 2 pa寮ziernika jednostki Wojska Polskiego wkroczy造 na Zaolzie i zaj窸y region, przy陰czaj帷 go do terytorium II RP. To wydarzenie stawi這 Polak闚 na r闚ni z agresorem niemieckim i na wiele lat wypaczy這 stosunki polsko-czechos這wackie. A przecie w 1939 roku oba kraje czeka podobny los, bowiem zosta造 podbite przez si造 Wehrmachtu i znalaz造 si pod niemieck okupacj.

Pr鏏a odbudowania zaufania mia豉 miejsce jeszcze w czasie II wojny 鈍iatowej w ramach wsp馧pracy przebywaj帷ych w Londynie rz康闚 emigracyjnych obu pa雟tw. Ju w listopadzie 1939 roku pojawi豉 si koncepcja federacji 鈔odkowoeuropejskiej, kt鏎a by豉by gwarantem stabilno軼i i rozwoju regionu. Oba kraje wzi窸y r闚nie aktywny udzia w bitwie o Wielk Brytani, a lotnicy polscy i czechos這waccy walczyli niejednokrotnie rami w rami. Najlepszym przyk豉dem wsp馧pracy by這 zaanga穎wanie pilota polskiego 303. Dywizjonu My郵iwskiego Josefa Franti隕a, kt鏎y po upadku Pragi uciek do Polski, znalaz tam azyl i anga w Polskich Si豉ch Powietrznych. Czech wielokrotnie podkre郵a, 瞠 czuje si Polakiem.

11 listopada 1940 roku premierzy rz康闚 emigracyjnych W豉dys豉w Sikorski i Edvard Bene podpisali wsp鏊n deklaracj polsko-czechos這wack, kt鏎ej fragment brzmia: ,,Polska i Czechos這wacja, zamykaj帷 raz na zawsze okres dawnych uraz闚 i spor闚 i bior帷 pod uwag wsp鏊no嗆 podstawowych swych interes闚, zdecydowane s po uko鎍zeniu wojny wej嗆 ze sob, jako pa雟twa niepodleg貫 i suwerenne, w 軼i郵ejszy zwi您ek polityczny i gospodarczy, kt鏎y sta豚y si podstaw nowego porz康ku rzeczy w Europie 字odkowej i gwarancj jego trwa這軼i". Kres wsp馧pracy po這篡造 nieporozumienia dotycz帷e traktowania Zwi您ku Radzieckiego, kt鏎y w opinii Polak闚 wyst瘼owa jako sojusznik III Rzeszy, agresor i okupant terytorium polskiego. We wrze郾iu 1939 roku wojska Armii Czerwonej zaatakowa造 bowiem terytorium Polski. Mimo pr鏏 wsp鏊nego dzia豉nia na forum Mieszanego Komitetu Koordynacyjnego koncepcje obu kraj闚 rozmija造 si. Ich zapatrywania nie mia造 jednak wi瘯szego znaczenia wobec dominacji ZSRR w regionie. Wojska Armii Czerwonej w 1944 i 1945 roku wyzwoli造 terytorium Polski i Czechos這wacji, a Moskwa zainstalowa豉 tam marionetkowe komunistyczne rz康y (w Polsce ju 1945 roku, w Czechos這wacji po udanym przewrocie politycznym w 1948 roku), kt鏎e ostatecznie zosta造 uznane przez mocarstwa zachodnie.

Trudne s御iedztwo polsko-czeskie by這 naznaczone przede wszystkim konfliktami granicznymi. Mimo podobnej sytuacji obu kraj闚 projekt 軼is貫j wsp馧pracy upad pod naciskiem politycznego pragmatyzmu i rozmijaj帷ych si wizji odbudowy pa雟twowo軼i. Przez lata Polsk i Czechy 陰czy豉 tak瞠 obecno嗆 w radzieckiej strefie wp造w闚 i zniewolenie ze strony Sowiet闚. Ostateczne pojednanie by這 efektem wsp鏊nej drogi przebytej od komunistycznej dyktatury do wolno軼i w duchu zjednoczenia i demokratyzacji.


Polecamy


Patronat


Recenzje